pH






PH


Acidose
Acidose is een te hoog zuurgehalte van het bloed. Het tegenovergestelde, een te hoge basiciteit, noemt men alkalose.
Zuur-base systeem
Hoe zuur of basisch (= het tegenovergestelde van zuur) iets is, wordt aangegeven met de zuurgraad, ook wel pH-waarde genoemd. Stoffen met een pH-waarde van 1 tot 7 zijn zuur en stoffen met een pH-waarde van 7 tot en met 14 zijn basisch (ook wel alkalisch genoemd). De meeste stoffen in je lichaam zijn licht-basisch, het maagzuur, zoals de naam al zegt, uitgezonderd.
Je bloed hoort bijvoorbeeld een pH-waarde tussen de 7,35 en de 7,45 te hebben, dan is er sprake van een goed zuur-base evenwicht.
De zuurgraad van je bloed hangt af van de hoeveelheid zure of basische stoffen die erin zijn opgelost.
Als je bloed te zuur wordt, probeert je lichaam dit te herstellen.
Je gaat sneller en dieper ademhalen, zodat zure stoffen je lichaam kunnen verlaten. Deze zure stoffen worden opgelost in de lucht die je uitademt. Ook kunnen je nieren meer zure stoffen gaan uitscheiden via je plas. Als je gezond bent, zal het evenwicht zich weer herstellen. Als dit niet zo is en de pH-waarde van je bloed daalt onder de 7,35, dan spreek je van acidose.
Afhankelijk van de onderliggende oorzaak zijn er twee soorten te onderscheiden:  Metabole acidose en respiratoire acidose.
Metabole acidose
Men spreekt van metabole acidose als je bloed verzuurt, doordat de stofwisseling verstoord is.
Respiratoire acidose
Bij deze vorm van acidose ligt het probleem in de longen.
Doordat de longen niet goed functioneren kunnen zure stoffen het lichaam niet goed via de ademhaling verlaten. Respiratoire acidose kan zowel acuut ontstaan als chronisch zijn.
Oorzaak van acidoseMetabole acidose kan verschillende oorzaken hebben:
Verlies van teveel basische stoffen door bijvoorbeeld buikloop, het gebruik van cholesterolverlagende middelen of niet goed werkende nieren.
Men raakt niet genoeg zure stoffen kwijt via de plas, doordat de nieren niet goed werken.
Er worden te veel zure stoffen aangemaakt door het lichaam door bijvoorbeeld extreem sporten (melkzuurvorming in de spieren, ook wel lactaat acidose genoemd), diabetes mellitus type 1 of overmatig alcoholgebruik in combinatie met weinig eten.
Verlies van bepaalde basische stoffen probeert het lichaam vaak te compenseren door andere basische stoffen vast te houden.
Bij metabole acidose houdt het lichaam vaak chloor vast.
Hierdoor ontstaat er een teveel aan chloor in het lichaam, ook wel hyperchloremische acidose genoemd. Dit overschot aan chloor wordt vaak gebruikt om de diagnose metabole acidose te stellen.
Respiratoire acidose heeft andere oorzaken dan metabole acidose. Acute respiratoire acidose kan ontstaan door een astma-aanval, een klaplong of door zware pijnstillers, zoals morfine of sterke slaapmiddelen.
Chronische respiratoire acidose wordt daarentegen meestal veroorzaakt door ernstige aandoeningen aan de longen zoals chronische bronchitis, longontsteking of door veel overgewicht.
Symptomen van acidose
Klachten van acute metabole acidose bestaan uit:
Misselijkheid
Braken
Vermoeidheid
Dieper en sneller ademhalen
Je zwak voelen
Verwardheid
Dalende bloeddruk
Shock
Coma
Het lichaam probeert de metabole verzuring van het bloed ook te compenseren door de hoeveelheid kalium (een basische stof) in het bloed te verhogen. Deze compensatie kan leiden tot een te hoog kaliumgehalte in het bloed, ook wel hyperkaliëmie genoemd.
Kalium is een stof die normaal gesproken in hoge concentratie voorkomt in je spiercellen. Het speelt een belangrijke rol in je spieren en daarmee voor het bewegen.
De hyperkaliëmie in je bloed en de daarbij horende lagere concentratie kalium in je spiercellen kan ervoor zorgen dat je spieren zwak worden. Je hart is ook een spier, waardoor je ook last kunt krijgen van hartritmeproblemen.
De klachten van acute respiratoire acidose zijn:
Hoofdpijn
Slaperigheid
Vermindering van bewustzijn
Coma
Als het zuurgehalte van je bloed slechts een beetje te hoog is, zul je meestal weinig merken. Maar naarmate de acidose erger wordt, zul je steeds meer klachten krijgen.
Als de acidose zeer ernstig is, kun je er uiteindelijk aan overlijden.

pH-indicatorpapier

Van pH 14 tot pH 0
pH 14: natronloog van 1 mol/l
pH 13: natronloog of kaliloog van 0,1 mol/l
pH 12: ovenreiniger
pH 11,5: huishoudammonia (verdunde ammonia)
pH 10,5: zeepsop
pH 9,5: bleekwater
pH 8,5: zeewater, darmsap (iets verhoogde pH door gal)
pH 7,5: eieren
pH 7,4: menselijk bloed
pH 7: zuiver, gedestilleerd water (neutraal)
pH 6,7: melk
pH 6,5: speeksel
pH 6: natuurlijke regen, urine
pH 5,5: huid
pH 5: licht zure regen
pH 4,5: tomaten, druiven, yoghurt (3,7-4,5)
pH 4: zure regen, tomatensap, bier
pH 3: consumptieazijn, wijn, zuurkool
pH 2,8: cola
pH 2: maagzuur, citroensap
pH 1: zwavelzuur (accuzuur)
pH 0: zoutzuur (1 mol/l), zwavelzuur (1 N)